VERGİ HUKUKU / Vergi Hukukunun Kaynakları

VERGİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

1. YASAMA : Anayasa, Kanun, UA Antlaşmalar
2. YÜRÜTME: Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik, Genel Tebliğ, Muhteza(Özelge)
3. YARGI: Anayasa Mahkemesi Kararları, İçtihadı Birleştirme Kararı, Diğer Yargı Kararları
4. ÖRF ADET
5. BİLİMSEL ÖĞRETİ

 

1.YASAMA

*Anayasa
Anayasa, kuralları uyulması zorunlu belgedir, asli bir kaynaktır ve herkesi bağlar. Vergi Hukukunun temel prensiplerini içerir. Anayasanın 73. maddesi temel prensipleri barındırır:

73/1: Herkes kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Bu fıkrada genellik ilkesi, adalet/ölçülülük ilkesi, vergi zor alımdır.
73/2: Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacıdır. (Devletin vergi hususundaki adil ve dengeli dağıtımı ödevi )
73/3: Kanunilik ilkesi hükmüdür. Vergi kanunla yapılır, kanunla değiştirilir, kanunla kaldırılır. Bu en önemli ilkedir.
73/Son: Kanunilik ilkesinin yumuşatılmasını içerir. Yürütme organına kanunda gösterilen sınırlar içerisinde değişiklik yapabilme yetkisi imkanı verilmiştir.

*Kanun
Asli kaynaktır, bağlayıcıdır. Bunun dışında Anayasa Mahkemesi Kararı diyor ki: kanunda,verginin temel unsurları belirtilmemişse o kanun uygulanamaz. Konu başlıkları itibariyle temel prensipler, vergiye hükmeden kanun maddesi içerisinde belirtilmelidir. Kanunilik prensibinin bir yansıması ise özel sözleşmeler vergiye kaynak oluşturmazlar. Diğer bir deyişle, vergiye yönelik özel sözleşmeler vergi idaresini bağlamaz. Kıyas yapılamaz.

*UA Antlaşmalar

 

2.YÜRÜTME

*CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİ
Cumurbaşkanı tarafından çıkarılır. Bu kararnameler ile verginin temel unsurlarına yönelik değişiklik yapılamaz ancak değişiklik yapılacak olan ilgili vergi kanununda belirtilen istisna, vergiye kanunda belirtilen aşağı ve yukarı sınırlar içerisinde değişiklik yapılması mümkündür. Resmi Gazetede yayınlandıktan sonra TBMM’ye sunulmasına gerek yoktur. Yargısal Denetim yetkisi DANIŞTAYdır.

*YÖNETMELİK
Çıkaran kurum kendi görev alanıyla ilgili yönetmelik çıkarabilir. Yönetmelik ile vergi
hakkında yeni kural getirilemez. Yargısal Denetimi Danıştay tarafından yapılır.

*GENEL TEBLİĞ
Kaynak değeri(bağlayıcılık) itibariyle 2 gruba ayrılır. 1.Grup Genel Tebliğler, kanunun maliye bakanlığına verdiği yetkiye dayanarak çıkarılan/gönderilen genel tebliğlerdir ve bu grup tebliğlerle kanunun verdiği yetki sınırı içerisinde yeni kural getirilebilir. Bağlayıcıdır ancak 2.grup Genel Tebliğler ise, Maliye Bakanlığının kendi kurumlarına yönelik gönderdiği genel tebliğdir, 2.grup genel tebliğler ile yeni kural getirilemez.

*ÖZELGE
Özelge, mükellefler tarafından “kanunun, yönetmeliğin vb.” düzenlemelerin nasıl uygulanacağına yönelik maliye bakanlığına sorulan soruya verilen cevaplardır.
Özelge’ye uyulması sonucu doğacak zararlardan cezai sorumluluk yoktur. Aynı konuda bir çok benzer soru varsa, maliye bakanlığı o konuda sirküler yayınlar. Bağlayıcı değildir. İç yönetsel emir niteliği taşır. Örgüt içi bağlayıcılığı vardır ancak mükellefler açısından bağlayıcılığı yoktur.

3. YARGI

Anayasa Mahkemesi Kararları
Bağlayıcı ve asli kaynaktır. Anayasa Mahkemesi Kararları geriye yürümez ve kesindirler.
Anayasa değişikliklerini esastan değil şekilden incelerler.

İçtihadı Birleştirme Kararları

Yüksek mahkeme daireleri arasında aynı konu hakkında verilen kararların farklı olması
durumunda İçtihatı Birleştirme Kararları ile hukukta yeksanlık sağlanır. Vergi Hukuku alanında Yüksek Mahkeme Danıştaydır. İçtihadın birleştirilmesini hukuki menfaati olan kişiler ister.

Diğer Yargı Kararları

Bağlayıcılık düzeyleri dava ile ilgili taraflara kadardır.

4. DOKTRİN

Bağlayıcılığı yoktur, açıklayıcı nitelikte olabilirler.

 

5. ÖRF VE ADET

Kaynak değerine haiz olabilmesi için devlet gücü olmalı. Yani, vergi konusundaki örf ve
adetin devlet tarafından uygulamada tanınması gerekir. Örneğin: Çeyizden vergi alınmaması.

Doktrin ve Örf-adetlere İkincil-Tali Kaynakta denilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: