ULUSLARARASI HUKUK/ 2-Uluslararası Hukuk Nedir? Klasik ve Modern Dönem Uluslararası Hukuk

Uluslararası hukuk Nedir?

Uluslararası hukuk, ‘uluslararası hukuk kişileri arasındaki ilişkileri düzenleyen ilke ve kurallar’ olarak tanımlanabilir. Uzun süre sadece devletlerin uluslararası hukuk kişiliğine sahip olduğu düşünülmüştür. Ancak artık uluslararası örgütlerin de uluslararası hukuk kişiliğine sahip olduğu kabul edilmektedir. Yine bireylerin de uluslararası hukukta kişi olarak kabul edildiğini gösteren bazı uygulamalar bulunmaktadır. Bununla birlikte, uluslararası örgütlerin ve bireylerin uluslararası hukuk düzeninde geçerli işlemler yapabilmeleri, devletler sayesinde mümkün olması nedeniyle uluslararası hukuk kişiliği kavramında ağırlığın devletlerde olduğu söylenebilir

Klasik Dönemde uluslararası hukukun gelişimi

Modern uluslararası hukukun tarihi, Avrupa’da ulus devletlerin ortaya çıkmasıyla başlar. Ulus devletlerin ortaya çıkışına etkisi ve Avrupa’daki devletler arasındaki ilişkileri kazandırdığı boyut nedeniyle, 1648 Westphalia Barış Andlaşması bir dönüm noktasıdır. Kilise’nin gücünü yitirdiği bu dönemde, farklı mezheplerden farklı milletlere sahip devletlerin bir arada yaşamaya başlaması, birbirleriyle olan ilişkilerin zeminini de değiştirmiştir. Klasik dönemin sonu kabul edilen I. Dünya Savaşı’na kadar Avrupa’da Avrupa Kamu Hukuku adı verilen bir düzen kurulmuştur. Bu düzen, devletlerin birbirleriyle olan ilişkilerdeki uygulamaların düzenlilik kazanmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu dönem, Avrupa’nın küresel bir güç olarak ortaya çıkmasına da sahne olur. Avrupalı olmayan devletlerle ilişkiler, güç dengesine bağlı olarak ya sömürgeleştirmeyle yahut da işbirliğiyle sonuçlanmıştır. Avrupalı devletlerin genel tutumu, Avrupalı olmayan devletlerin yeterince uygar olmamaları nedeniyle, sınırlı hukuki talepleri bulunabileceği yönündedir.

Klasik Dönemde uluslararası hukuka kuramsal yaklaşımlar

Klasik dönemde uluslararası hukukun kuramsal altyapısı iki rakip düşünceyle oluşturulmuştur. Rasyonalist doğal hukuk düşüncesini temsil eden Hugo Grotius, uluslararası hukuk açısından devletlerin sahip olduğu hakları, devletlerin iradeleri veya güçleri ile değil, aklın gereği olarak savunur. Bununla birlikte Grotius’un Hıristiyan ilahiyatçı İspanyol Vitoria ve Suarez’den önemli ölçüde etkilendiği de gerçektir. Doğal hukuk düşüncesinin karşısında pozitivizm olarak adlandırılan görüş, devletlerin sahip olduğu hakları gerekçelendirirken aklî çıkarımlara değil devletlerin iradelerine ve uygulamaya atıf yapar.

Modern Dönemde uluslararası hukukun gelişimi

Uluslararası hukukta modern dönemin başlangıcı kabul edilen Birinci Dünya Savaşı ile birlikte, uluslararası topluluğun Avrupa merkezli yapısı değişmeye başlar. Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya’nın uluslararası düzene bir güç olarak katılması, daha sonraları ise sömürgeleştirilmiş topraklarda yeni bağımsız devletlerin ortaya çıkması, Avrupa merkezli uluslararası hukuk yapısını değiştirmiştir. Birinci Dünya Savaşı’nı takiben kurulan Milletler Cemiyeti, uluslararası hukuk düzeninin sağlanması ve devam ettirilmesi için atılmış ilk büyük adımdır. Cemiyet İkinci Dünya Savaşı’nın çıkmasını engelleyemediği için dağılmışsa da, yerine kurulan Birleşmiş Milletler, bazı olumsuzluklara rağmen, uluslararası hukukun tespiti ve uygulanması açısından büyük önem taşımaktadır.

Modern Dönemde uluslararası hukuka kuramsal yaklaşımlar

Modern dönemde de uluslararası hukukun klasik dönemindeki doğal hukukçu ve pozitivist akımlar varlığını devam ettirmektedir. Bunun yanında özellikle son dönemlerde genel olarak hukuk ve siyasete yönelmiş çeşitli eleştiriler, uluslararası hukuku da inceleme konusu yapmıştır. Modern dönemde uluslararası hukuktaki en önemli kuramsal yaklaşımlardan birisi, H. Kelsen’in yaklaşımıdır. İç hukuku bir normlar hiyerarşisi olarak gören Kelsen, uluslararası hukuk ile iç hukukları bir bütün olarak görmüştür. Böylece, henüz gelişme çağında olsa bile, küresel bir hukuk düzeninin kuramsal altyapısını oluşturmuştur.

Milletlerarası Hukuk Ders Notları İçin Tıklayınız

Uluslararası Hukuk Dersine ait Diğer Ders Özetleri;

1-Milletlerarası Hukukun Dayanağı

2-Uluslararası Hukuk Nedir? Klasik ve Modern Dönem Uluslararası Hukuk

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: