MEDENİ USUL HUKUKU/ Giriş (Ders Özeti)

MEDENİ USUL HUKUKUNA GİRİŞ

Medeni Usul Hukuku Nedir?

Hukuk kurallarına uyulmaması halinde uygulanacak müeyyideye karar verme yetkisi, devlet tarafından, sadece bu amaca hizmet eden bağımsız yargı organlarına  bırakılmıştır. Özel hukuk alanında maddi hukuk normları ile düzenlenen hakların ihlal edilmesi veya ihlal edilmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalması durumunda, uyuşmazlığı çözmekle görevli ve yetkili yargı organlarının hangileri olduğunu, yargı sürecinin nasıl başlayacağını, yürütüleceğini ve sona ereceğini, yargı kararlarına karşı çıkmak amacıyla hangi yollara başvurulabileceği ve yargı süresinde tarafların ve mahkemenin hak ve yükümlülüklerinin neler olduğunu düzenleyen kurallar bütününe medenî usûl hukuku denilmektedir.

Menfaat, hak, uyuşmazlık, uyuşmazlıkların çözümü ve yargı kavramları..

Toplumu oluşturan kişilerin karşılıklı bireysel menfaatleri sözkonusudur. Bu menfaatlerin hukuk kuralları ile tanınması ve düzenlenmesi ile menfaatler, hukuk düzeni tarafından korunan haklara dönüşmektedir. Kişiler arasındaki menfaat dengesinin bozulması durumunda, öncelikle bir anlaşmazlığın doğması, barışcıl yollarla çözüm bulunamaması durumunda ise anlaşmazlığın uyuşmazlığa dönüşmesi muhtemeldir. Uyuşmazlıkların giderilmesi ve bozulan sosyal barışın yeniden sağlanması için, devletin sadece bu iş için görevlendirmiş olduğu yargı organlarına, başka bir deyişle mahkemelere ihtiyaç duyulmuştur. Mahkemelerin görevi, taraşar arasındaki uyuşmazlığı kanunlarda düzenlenen soyut maddi hukuk kurallarına uygun olarak, usûl kuralları ile öngörülen usûl ve yöntemler dairesinde çözmek ve uyuşmazlıkları sona erdirmektir. Bu bağlamda, soyut hukuk hukuk kurallarının mahkemelerce somut uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla, yargısal usûllere göre somut olaylara uygulanmasına yargı denilmektedir.

 

Yargı örgütü içinde yer alan yargı kollarını ve adli yargı kapsamında yer alan ilk derece mahkemelerini, üst derece mahkemeler ve yüksek mahkeme hakkında..

Nitelikleri açısından bir bütün teşkil eden dava ve işlerin bir yargılama usûlüne tabi kılınmasıyla oluşturulan ve kararları aynı yüksek mahkemede temyiz edilen mahkemelerden oluşan bütüne yargı kolu adı verilmektedir. Türk hukukunda anayasa yargısı, adli yargı, idari yargı, askeri yargı, hesap yargısı ve uyuşmazlık yargısı olmak üzere yedi yargı kolu bulunmaktadır.

Medenî usûl hukukunun doğrudan ilgilendiren adli yargı kolunda üç dereceli bir mahkeme teşkilatı bulunmaktadır.

Birinci derece mahkemeleri bir uyuşmazlığı çözmek ve karara bağlamakla görevli ilk ve asıl mahkemelerdir. ilk derece mahkemeleri genel mahkemeler ve özel mahkemeler olarak ikiye ayrılır. Genel mahkemeler asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemesidir. ilk derecede görevli özel mahkemeler ise, aile mahkemesi, tüketici mahkemesi, ticaret mahkemesi, iş mahkemesi, icra mahkemesi, tapu ve kadastro mahkemesi ile fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir. Adli yargıda ikinci derece mahkemeler, asli görevi ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesini yapmak olan ve üst mahkeme olarak nitelendirebileceğimiz bölge adliye mahkemeleridir. Üçüncü derecede ise, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi tarafından verilen kararların temyiz incelemesini yapmakla görevli yüksek mahkeme Yargıtaydır.

 

Medenî usûl hukukunun konusu, amacı ve kaynakları nelerdir?

Medenî usûl hukukunun konusu,

bir dava veya talebin mahkeme önüne getirilişinden karara bağlanmasına kadar olan sürecin yöntem açısından düzenlenmesine, verilen kararın kesinleşmesi ile doğurduğu sonuçların ortaya konulmasına ilişkin kurallardır.

Medenî usûl hukukunun amacı,

mahkeme önüne gelen dava ve taleplerin hukuka uygun ve akılcı bir yöntemle karara bağlanmasıdır. Bu sayede hukuki güvenliğin ve dolayısıyla sosyal barışından sağlanması asıl amacın gerçekleşmesine bağlı doğal sonuçlardır. Usûl hukukunun en önemli amaçlarından biri de dava ve taleplerin karara bağlanma sürecininin tâbi olduğu kuralları düzenleyerek, yargısal sürecin işleyişinde belirliliği sağlamak ve keyfiliği önlemektir. Medenî usûl hukukunun kaynaklarını, başta Anayasa olmak üzere, diğer genel ve özel kanunlarda bulmak mümkündür. Bununla beraber medenî usûl kurallarını ayrıntılı olarak düzenleyen kanun, 12.01.2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunudur (RG., T. 04.02.2011, S. 27836). Bu kanun, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yerine 1 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yazılı hukuk kaynaklarının yanı sıra, yargı kararları ve öğreti görüşleri de medenî usûl hukukunun kaynakları arasında yer almaktadır.

 

Medeni Usul Hukuku Ders Notu İçin Tıklayınız.

Diğer Ders Özetleri;

1-Medeni Usul Hukukuna Giriş

2-Yargıda insan Kaynağı, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: