MEDENİ HUKUK/ Kanuni Mirasçılık-İradi Mirasçılık (Ders Özeti)

[responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=”Sesli dinleyebilirsiniz”]

Miras hukuku, bir hakiki şahsın ölmesi veya gaipliğine karar verilmiş olması halinde, para ile ölçülebilen bütün hak ve borçlarının, yani mal varlığının mukadderatını düzenleyen hukuk kurallarından ibarettir.

Mirasçılar: Mirasçı, ölmüş veya gaipliğine karar verilmiş bulunan bir kimsenin mirasının(terekesinin) intikal ettiği hakiki veya hükmi şahıstır. Ölmüş veya gaipliğine karar verilmiş olması dolayısıyla mal varlığı mirasçılara intikal eden kimseyi Muris(miras bırakan), murisin mal varlığına ise Tereke veya Miras denir.
Kanunumuz iki türlü mirasçılık kabul etmiştir. Bunlardan biri doğrudan doğruya kanundan doğan mirasçılıktır ki buna Kanuni mirasçılık denir. Diğeri ise, murisin ölüme bağlı bir tasarrufundan, yani iradesinden doğan bir mirasçılıktır ki buna da Mansup mirasçılık veya İradi mirasçılık denir.

1.KANUNİ MİRASÇILIK

Doğrudan doğruya kanundan doğan mirasçılıktır. Bu tür mirasçılık, muris ile
mirasçı arasındaki aile ilişkilerine veya tabiiyet(uyrukluk) bağına dayanır. Kanuni mirasçılar; murisin kan hısımları, evlatlığı, sağ kalan eşi ev Devlettir. İki türü vardır;
Mahfuz hisse(saklı pay); Kanuni mirasçılardan murise çok yakın olanlara murisin iradesiyle ortadan kaldıramayacağı bir miras hissesi tanımıştır ki bu hisseye mahfuz hisse denir. Muris, mahfuz hisseli mirasçıların miras hisselerinin mahfuz(saklı) olan kısmı üzerinde tasarrufta bulunamayıp, yani ölüme bağlı tasarruflar yapma imkanından yoksun olup , ancak bunların dışında kalan kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir ki, murisin serbestçe tasarrufta bulunabileceği bu kısma Tasarruf nisabı denir. Örneğin murisin füruu(alt soyu) mahfuz hisseli mirasçıdır ve mahfuz hissesi , kanuni miras hakkının ¾’ü dür. O halde muris, ancak füruunun mahfuz hissesi dışında, yani miras hissesinin ¼’ü üzerin de ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir, örneğin bunu vasiyet yoluyla başka kimseye bırakabilir, fakat kanuni miras hissesinin mahfuz olan ¾’ü üzerinde böyle bir tasarrufta bulunamaz.

  • Gelirinin yarısından fazlası kamu görevi niteliğindeki işlerin yapımına bırakılarak vakıf kurulmasında mahfuz hisse 2/3’ü oranındadır.
  • Kan hısımları arasındaki mirasçılık, zümrelere göre tayin olunur ki buna “Parental Sistemi” denir.
    Parental sistemi nesillerin birbirini takip etmesi esasına dayanır. Örneğin bir baba ve ondan üreyenler bir
    parental, büyük baba ve ondan üreyenler başka bir parental teşkil ederler.

Kanuni Mirasçılar:

1.Kan hısımlarının mirasçılığı;

kan hısımlığı parentellere göre derecelendirilir,
-Birinci dereceden mirasçılar; Murisin birinci dereceden mirasçıları, füruu(altsoyu)dur.
-İkinci dereceden mirasçı; füruu olmayan murisin ikinci dereceden mirasçıları ana-babasıdır.
-Üçüncü dereceden mirasçılar; Murisin birinci ve ikinci dereceden mirasçıları, yani çocukları, torunları, torun çocukları,ana-babası, kardeşleri,yeğenleri yoksa üçüncü dereceden mirasçı, murisin büyük ana ve babasıdır. Büyük ana ve büyük baba yoksa onların ana ve babalarına(büyük dede, büyük nine) miras geçmez onun yerine miras Devlete kalır.
2.Sağ kalan eşin mirasçılığı:
-Sağ kalan eş, murisin füruu, yani çocukları, torunları ile birlikte mirasçı olmuşsa, mirasın ¼’ünü alır.
-Sağ kalan eş, murisin ana-babası veya bunların füruu yani murisin kardeşleri ve yeğenleri ile birlikte
mirasçısı olmuşsa, mirasın yarısını alır.
-Sağ kalan eş, murisin büyük baba ve anası ile birlikte mirasçı olmuşsa, mirasın ¾’ünü alır.
-Hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, sağ kalan eş tek başına mirasçı olur.

3.Evlatlığın mirasçılığı:

Evlatlık ve füruu, kendisini evlat edinmiş olan kimseye mirasçı olur. Fakat evlat edinen kimse ile onun mirasçıları evlatlığın mirasçısı olamazlar. Evlatlık, sadece kendisini evlat edinenin mirasçısı olur,evlat edinenin çocuklarının, ana-babasının, kardeşlerinin, yeğenlerinin mirasçısı olamaz.

4.Devletin mirasçılığı:

Murisin ilk üç parantelde hiç mirasçısı yoksa keza eşi de kendisinden önce ölmüşse ve nihayet muris herhangi bir kimseyi de mirasçı seçmemişse miras Devlete kalır. Devlet de diğer kanuni mirasçılar gibi murisin borçlarından sorumludur fakat bu sınırsız değildir, terekede bulunan mallar ile
sınırlıdır.

2.MANSUP MİRASÇILIK(İRADİ)

a. Mirasçı nasbı(atama): Muris, ölüme bağlı bir tasarrufla herhangi bir kimseyi mirasçı atayabilir. Murisin bir ölüme bağlı tasarrufla kendisine mirasçı atadığı kimselere “mansup mirasçı(atanmış), bu işleme de “mirasçı nasbı(mirasçı atama)” denir.

b. Belli mal vasiyeti: Murisin kendisine terekeden belli bir mal bıraktığı hakiki veya hükmi şahıslara “musaleh” bu işleme de “belli mal vasiyeti” denir. Mirasçı nasbı ile belli mal vasiyeinin hukuki sonuçları farklıdır. Mirasçı nasbı tereke üzerinde hak sahibi olduğu kadar borçlardan da sorumludur. Oysa belli mal musalehinin mirasçılık sıfatı yoktur, tereke üzerinde şahsi hak kazanır ve murisin borçlarından sorumlu değildir.

c. Ölüme bağlı tasarruflar: Murisin ölümünü düşünerek, yapılmasını istediği hususları bir hukuki muamele ile bildirmesidir. İki türlü muamele vardır:

  • Vasiyet; sadece murisin irade beyanı ile tamam olur, tek taraflı bir hukuki muameledir. Vasiyet yoluyla ölüme bağlı tasarruflarda bulunabilmek için, temyiz kudretine sahip olmak ve 15 yaşını bitirmiş olmak gerekir.
  • Miras mukavelesi; murisin başka bir kimseyle yaptığı bir sözleşme olduğundan tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun surette açıklamalarıyla meydana gelir, yani her iki taraf isteklerini aynı anda notere açıklayarak onun tarafından düzenlenen resmi senedi şahit huzurunda imzalarlar. Miras mukavelesi yapabilmek için, temyiz kudretine sahip bulunmakla beraber reşit olmak da lazımdır.

[/responsivevoice]

 

Medeni Hukuk Ders Notu İçin Tıklayınız

Diğer Ders Özetleri;

1- Medeni Hukukun Kaynakları

2-Dürüstlük Kuralı, İyi Niyet 

3-Hak çeşitleri

4-Gerçek Kişiler

5-Kişilik Hakkı ve Kişiliğin Korunması

6-Kişinin Ehliyeti-Fiil Ehliyetinin Sınıflandırılması

7-İkametgah, Hısımlık, İsmin Korunması

8-İsim ve İsmin Korunması, Cinsiyet Değişikliği

9-Ergin ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesi

10-Tüzel Kişiler, Dernekler, Vakıflar

11-Nişanlanma

12-Boşanma Nedenleri

13-Kanuni Mirasçılık-İradi Mirasçılık

14-Mirasın İntikali

MEDENİ HUKUK/ Kanuni Mirasçılık-İradi Mirasçılık (Ders Özeti)” için 2 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: