EŞYA HUKUKU/ 2-Eşya Türlerinin Ayrımı

YouTube Kanalımıza Abone olarak benzer paylaşımlar için destek olabilirsiniz..

EŞYA TÜRLERİNİN AYRIMI:

1-) Taşınır Eşya – Taşınmaz Eşya: Özünde herhangi bir değişiklik olmaksızın bir yerden bir başka bir yere kendi gücüyle, motor gücüyle, insan eliyle taşınabilen her türlü eşya taşınır; taşınamayan eşya ise taşınmazdır.

Eşya hukuku anlamında hayvanlar, gemi taşınır eşya niteliği taşımaktadır. Taşınmazlar bakımından kanun nelerin taşınmaz olduğunu tek tek saymıştır. TMK m. 704 taşınmaz mülkiyetinin konusu:

  1. Arazi
  2. Tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar
  3. Kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümlerdir.

Binalar; arazinin bütünleyici parçalarıdır, arazinin maliki kimse arazinin altındaki ve üstündeki bütünleyici parçaların da malikidir.
Bir arazi üzerindeki binada 20 daire 20 farklı kişiye ait ise burada kat mülkiyeti kanunu bir istisna getirmiştir. Normalde bütünleyici parça sayılması gerekirken her bir bağımsız bölümü kat mülkiyeti kütüğüne kaydedilmek koşulu ile bağımsızlaştırmış, üzerinde ayrı ayni hak kurulabilir hale getirmiştir.
2-) Misli Eşya – Misli Olmayan Eşya: Misli eşya kural olarak alışveriş hayatında ölçme, tartma, sayma gibi yöntemlerle belirli hale gelen eşyadır. Buna karşılık ferdi özellikleri ile belirlenen bu nedenle yerine nitelik itibari ile başka bir eşyanın geçmesi mümkün olmayan eşyalara misli olmayan eşya denir
Örn: a-)5 kilo pirinç torbaya konursa artık parça borcudur. misli eşyadır.
b-) “Çiçekler”adlı resim tablosu misli olmayan eşyadır.
3-) Tüketilebilen – Tüketilemeyen Eşya: Bir eşyayı kullanış amacına uygun olarak madde itibariyle tüketmek yoluyla kullanıyorsak tüketilebilen eşyadır. Buna karşılık bir eşyayı bir süre ondan yararlanmak amacıyla kullanıyorsak bu tüketilemeyen bir eşyadır. Örn. Kıyafetler bizler için tüketilemeyen eşya iken, kıyafeti satan için tüketilebilen bir eşyadır.
4-) Bölünebilen – Bölünemeyen Eşya: Bir Eşya Değeri azalmadan, özü değişmeden nitelikleri birden çok bağımsız eşyaya ayrılıyorsa bölünebilendir. Ayrılmıyorsa bölünmeyendir.
Örn: a-) 2 ton pirinç 1 er ton ayrılır. Özüne zarar gelmez. Fakat Canlı hayvan bölünemez.
b-) Arazilerde bölünebilir fakat imar kuralları ile sınırlıdır. Paylı Mülkiyet bakımından önemlidir.
5-) Alışverişe Konu olan Eşya – Konu olamayan Eşya: Özel yasalar gereği bazı eşyalar alışveriş konusu dışında kalır.
Örn: Eroin, Esrar v.s Hukuki anlamda eşya niteliği taşır. Fakat alışverişe konu olmaz.
6-) Sahipli Eşya – Sahipsiz Eşya: Kimsenin mülkiyetinde olmayan eşya sahipsizdir. Sahipli eşyada mülkiyet hakkının kazanılması hakkı devren, sahipsiz eşyada aslen kazanılır.
Örn: Denizdeki balık, sahipsizdir. Fakat olta ile tutulunca artık bir sahibi vardır.
7-) Özel Mülkiyete Konu Tabi Eşya – Kamu Malları: Bir eşya üzerinde ayni hak kuruluyorsa, bu özel eşyadır. Kurulamıyorsa Kamu malıdır. (mal sözcüğü kamu malıdır. Eşya değildir.)
Kamu Malları: Devletin özel malları ve Dar Anlamda kamu malları olarak 2 ye ayrılır. Dar Anlamda Kamu malı da 3 e ayrılır: Hizmet Malı, Orta Mal, Sahipsiz Mal.
Dar Anlamda Kamu Malları: Alışveriş hayatının dışındadır, Özel hukuk işlemlerine konu olamazlar, Bunların üzerinde hak sahibi olmak mümkün değildir. Fakat; Arazinizin önüne okul yapılmışsa, Okuldan geçiş irtifakı talep edebilirsiniz. Ayrıca zaman aşımı yolu ile kazanılmazlar.
Örn: a-) Özel mallara Örnek: Emekli sandığına ait iş hanlarını devlet kiralmışsa, artık değerinin altında işlem yapılamaz. Haczedilemez.
b-) Dar Anlamda Kamu Mallarına örnek: Üniversite binası hizmet malıdır. Ortak kullanıma açık değildir. Hastaneler, hapishaneler, adliye binaları hizmet mallarıdır.
c-) Orta mallara Örnek: Park, yol, köprü, bahçe ve mera gibi. Mallar Orta malıdır.
d-) Sahipsiz mallara Örnek: Dağlar, tepeler Ormanlar kıyılar, sit alanı. Sahipsiz maldır. Fakat devlet belli bir süreliğine 1 kişiye kiralayabilir.
8 -) Basit Eşya-Bileşik Eşya: Basit eşya, tek başına var olan, yalın halde bulunan, ayırt edilemez bütünlük taşıyan eşyadır. Bileşik eşya; birden çok yalın şeyin ayırt edilemez bir şekilde birleşmesinden oluşan ve onu oluşturan şeylerden ayrı, bağımsız bir varlığı olan eşyadır. Örn. Güneş gözlüğü; cam, metal, boya, plastik gibi şeylerden oluşmaktadır ve onu oluşturan şeylerden ayrı, bağımsız bir varlığı vardır. Bileşik eşyayı meydana getiren parçalara bütünleyici parça denir, ayrı bir varlığı yoktur, bunlar üzerinde bağımsız bir ayni hak kurulması mümkün değildir. Bunun sebebi belirlilik ilkesidir. Üst arza tabidir ilkesi gereği, arazinin altındaki ve üstündekiler arazinin bütünleyici parçasıdır. Ayni hak eşyanın bütünü üzerinde kurulur, bileşik eşyada ayrı ayrı ayni hak söz konusu olamaz. Bileşik eşya tek bir eşyadır. Ayni hak bileşik eşyanın bütünü üzerinde kurulur

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: