Anayasa Hukuku/1921 ve 1924 Anayasaları

[responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=”Sesli dinleyebilirsiniz”]

1921 Anayasası

Osmanlıda bugüne kadar görülen gelişmeler padişahın mutlak iktidarını sınırlamaya yönelikti. Bu girişimlerde halkın iktidarı paylaşması ülke yönetiminde bir ölçüde söz sahibi olması amaçlanıyordu. 1921 anayasası iktidarı doğrudan halka vermiştir. (egemenlik kayıtsız şartsız milletindir)

Yönetim 1921 anayasası ile meşruluğunuve yönetim yetkisini TAnrı2dan ya da kendi gücünden değil halktan alır.TBMM_AA arsiv.jpg

1921 anayasası sınırlı konuları düzenlemiştir. Devletin örgütlenmesine, yasama ve yürütmeye ilişkin temel esasları içeriyordu.  İnsan haklarına ilişkin kurallara yer verilmemiştir.

  • Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir.
  • Yürütme ve yasama yetkisi TBMM since yapılır.
  • Büyük Millet Meclisi iller halkınca seçilmiş üyelerden oluşur.
  • TBMM seçimi iki yılda bir yapılır.
  • Şeriat hükümlerinin uygulanması, kanunların yürürlüğe konması ve anlaşmalar TBMM ne aittir.

1924 Anayasası

Tek Partili Dönem uygulaması (1924-1945)

Cumhuriyeti kuranlar amaçlarının demokratik bir yönetim olduğunu bildirdiler. Muhakefeti kendi içerlerinden çıkarma metodunu denediler.

  • Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası
  • Serbest Fırka

Çok Partili Dönem: Seçimlerin tek dereceli seçim sistemine göre yapılması kabul edildi. Dernek kurma hürriyetinde gelişme sağlandı. Seçimler hakim güvencesine bağlandı.

1924 Anayasası’nın aksayan yönleri

  • Kuvvetler birliği sistemi TBMM nin  iktidat partisi liderlerinin (yürütmenin) eline geçmesine neden olmuştur.  Muhalefet partilerinin siyasi faaliyetleri ve meclis içi çalışmaları keyfi olarak kısıtlanabiliyordu.
  • 1924 Anayasa’sı hürriyetleri düzenlemişti ama bunların güvencesi yoktu.
  • 1924 Anayasası’nda kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyeceği bir mekanizma yoktu.
  • Anayasanın bizzat kendisi de güvence altında değildi. Anayasa meclisteki iktidar partisi çoğunluğunun isteğine bağlı idi.

1924-tbmm-780x405

[/responsivevoice]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: